Chiesa di Sant'Ignazio

( Pigna IX )

( deel 1/2 )

CHIESA DI SANT’IGNAZIO

(Chiesa di Sant’Ignazio di Loyola a Campo Marzio)

Adres:

Piazza di Sant’Ignazio 8 (rione Pigna)

Coördinaten:

41º 53’ 57,18” N en 12º 28’ 47,09” O.

Openingstijden:

dagelijks van 7.30 uur tot 13.00 uur en van 16.00 uur tot 19.15 uur;

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Gevel
Chiesa di Sant’Ignazio, gevel

ALGEMEEN

De kerk van Sant’Ignazio (voluit: Chiesa di Sant’Ignazio di Loyola a Campo Marzio), is na de kerk van il Gesù de voor­naam­ste kerk van de jezuïeten in Rome.

De kerk, een van de mooiste uit de Contrareformatie, is gewijd aan de heilige Ignatius van Loyola (1491–1556), een uit Spaans Baskenland afkomstige, voormalige soldaat en de medeoprichter van de jezuïetenorde (Societas Jesu, SJ in 1534) en van het Collegio Romano (in 1551), de eerste gratis school in Rome.

In vroegere tijden was het gebruik dat de paus elk jaar op 31 december naar de kerk van Sant’Ignazio kwam.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Gevel, Arco di Sant'Ignazio (internet)
Arco di Sant’Ignazio *

GESCHIEDENIS

De Jezuïeten bouwden op de plaats van de huidige kerk tussen 1562/’67 een kleiner kerkje, ontworpen door Giovanni Tristano. Door geldgebrek werd de kerk, de Santa Maria della Nunziata, door de monniken geheel eigenhandig opgetrokken op de plaats waar in de Oudheid de Tempel van Isis stond. De drieschepige kerk, die geheel in het Collegium Romanum was opgenomen, werd in 1567 ingewijd als de Santissima Annunziata.

De huidige kerk van Sant’Ignazio verrees tussen 1626 en 1650, omdat het oude kerkje voor de talrijke jezuïetenstudenten die in het Collegio Romano verbleven, te klein was geworden. Het Collegium Romanum verhuisde in 1584 echter naar een groter gebouw en werd later omgevormd tot de huidige Pontificia Università Gregoriana (ofwel: het Gregorianum).

Het nieuwe heiligdom werd gebouwd in opdracht van paus Gregorius XV-Ludovisi, naar aanleiding van de heiligverklaring van Ignatius van Loyola in 1622, en is grotendeels het werk van twee jezuïeten: de architect en mathematicus Orazio Grassi, die de kerk onder toezicht van Carlo Maderno bouwde naar de plannen van Domenichino, en de schilder Andrea Pozzo.

De kerk werd in 1650 voor het publiek opengesteld ter gelegenheid van het heilige jaar 1650; de inzegening vond echter pas in 1722 plaats. In de kerk rusten drie heiligen, een paus en diverse kardinalen en bisschoppen.

EXTERIEUR

De indrukwekkend grote, barokke voorgevel uit 1649 is ontworpen door Alessandro Algardi met medewerking van Orazio Grassi en is voor een deel ontleend aan die van de eerste Romeinse moederkerk van de jezuïeten, la Chiesa del Gesù, die een halve eeuw eerder door Vignola en Giacomo della Porta was gebouwd en aan de façade van de Sant’Andrea della Valle. Deze façaden komen overeen in alle wezenlijke geledingskenmerken, te weten twee verdiepingen met krachtige horizontale lijsten en verticale pilastergeleding, verhoogd hoofdportaal, dat met de gevel tot in de bovenverdieping reikt, een groot venster in de westwand op de middenas, bekroond door een tympanon. De Sant’Ignazio heeft twee boven elkaar geplaatste orden die door volutes met elkaar zijn verbonden. De gevel van de Chiesa di Sant’Ignazio is enerzijds plastischer door het gebruik van een middenrisaliet, anderzijds nadrukkelijker vertikaal dan de gedrongen en in vlakken verdeelde façade van il Gesù. Het geheel maakt een zowel plechtstatig als strenge indruk. Het hoofdportaal wordt door zuilen geflankeerd, die een segmentgeveltop dragen en de beide zijportalen worden door dubbelpilasters ingelijst. De zuilen en de pilasters worden allen bekroond door Korinthische kapitelen.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, gevel, deurfronton
Chiesa di Sant'Ignazio, gevel, deurfronton
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, gevel, fronton
Gevelfronton
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Ingangsgevel mi, Wijdingsinscriptie, 2011
Ingangsgevel, Algardi, Religione en Mangificenza (Wijdingsinscriptie)
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Middenschip, Overzicht
Middenschip

INTERIEUR

De kerk heeft met een lengte van 81 meter en een breedte van 43 meter een interieur dat ruim, weids en van een hautaine koelheid is. Het gebouw is éénbeukig, in de vorm van een Latijns kruis, met aan iedere zijde van het schip drie grote kapellen in plaats van zijbeuken. Anders dan in de kerken van de renaissance wordt aan het ruimtelijke effect in de Sant’ Ignazio het barokke kleurvertoon toegevoegd, dat met verschillende kleuren marmer, stucwerk en schilderingen de gelovigen moet wegvoeren naar een wereld van hemelse verrukking. De imposante ordening van de Korinthische zuilen die het hele interieur omgeven, de theatrale focus op het hoogaltaar aan het eind van het schip, levendige figuratieve stuccoreliëfs, rijk versierde altaren, met overal verguldsels en de spetterende fresco’s tegen het plafond van het schip, het transept en de apsis geven een feestelijk en tegelijk overdadig effect.

Ingangsgevel

– Alessandro Algardi: Religione en Magnificenza

Deze beide beelden in stucco aan de binnenzijde van de voorgevel dateren uit 1650.

Schip

De pijlers waartussen de wijde arcadebogen naar de zijkapellen zich openen zijn als dubbelpilasters uitgevoerd.

– Alessandro Algardi: Reliëfs

Algardi ontwierp ook de hoogreliëfs in stucco die aan beide zijden van het schip boven de toegang tot de zijkapellen zijn aangebracht en onder het grandioze hoofdgestel van het schip.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Middenschip, Pozzo, Plafond totaal
Plafond schip, Pozzo, Hemelvaart van Sint Ignatius

Schip, plafond en koepel

– Andrea Pozzo: Hemelopneming (c.q. verheerlijking, c.q. apotheose) van Sint Ignatius

Het plafondfresco is alleen in het juiste perspectief te zien vanaf de cirkelvormige, goudkleurige plaat in de vloer in het midden van het schip.

Het fresco staat ook bekend als: ’de opneming van Sint Ignatius in het paradijs’ en ’de vier werelddelen’.

Het plafondfresco (36 meter lang en 17 meter breed) is een absoluut hoogtepunt van de barokke, illusionistische schilderkunst. Het fresco moest tegen een tongewelf geschilderd worden (in plaats van tegen een vlakke zoldering); dit moet worden beoordeeld als niet te onderschatten extra complicerende factor van een bijna onmenselijke moeilijkheidsgraad.
Andrea Pozzo is er in 1684/’94 in geslaagd dit spectaculaire fresco te maken. De architectuur van de kerk zet zich voort in de schildering. Deze jezuïet koos een geliefd onderwerp van de Contrareformatie, de verheerlijking van heiligen als tegenwicht voor het stijve protestantisme.

 Het centrum van de voorstelling wordt gevormd door Christus en de Maagd Maria, hoog in de hemel. Ignatius is voorgesteld als de bemiddelaar die baadt in het goddelijke licht dat hij doorgeeft aan de allegorische voorstellingen van de vier destijds bekende werelddelen, die als vrouwelijke personificaties zijn weergegeven. De ongelovigen worden de diepte in gestort, terwijl de bekeerlingen die dankzij de Jezuïeten verlost zijn van ketterij en afgodendienst van alle uiteinden der wereld naar Christus stijgen. In de hemel zijn dan naast de biddende figuren ook heiligen van de jezuïetenorde opgenomen.

Elk continent, waarvan de naam op een schild tussen de figuren staat, is afgebeeld met een representatieve heilige en een voor dat deel van de wereld karakteristiek dier, behalve Amerika, waarvoor geen geschikte heilige kon worden gevonden. Europa is afgebeeld met Sint Aloysius en een paard, Azië met Sint Franciscus Xaverius en een kameel, Amerika met een beer en Afrika met Sint Petrus Claverius en een krokodil.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Middenschip, Pozzo, Plafond, detail mdiddendeel
Plafond schip, Pozzo, Hemelvaart van Sint Ignatius, detail

Het fresco is een allegorie van de missieactiviteiten van de jezuïetenorde in het tijdperk van de contrareformatie. Het belang van het thema van de schilderingen neemt af ten opzicht van de met schilderkunstige middelen geschapen ruimtelijke illusie. Door de perspectivische architectuurschilderingen, de geweldige zuilen en arcaden, die zich voorbij de werkelijke grenzen van de ruimte lijken uit te strekken, worden voor de beschouwer de grenzen tussen realiteit en christelijke voorstellingswereld opgeheven.

Andrea Pozzo was voor alles jezuïet. Wat hij hier schiep was voor hem niet zomaar een optisch spel en een perspectivisch hoogstandje. Het heeft een dubbele bodem: “zo schitterend”, zegt Pozzo, “is het uitzicht voor wie zich aan de kerkleer onderwerpt. Geef mij uw ogen en ik richt ze op het eeuwige geluk. De enige voorwaarde is dat u plaatsneemt op het door de Kerk aangewezen punt, alleen dan kijkt u de hemel in.” 

Pozzo’s zoldering is geschilderde theologie.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Middenschip, Pozzo, Plafond, Europa, 2009
Plafond schip, Pozzo, Continenten: Europa
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Middenschip, Pozzo, Plafond, Asia, 2009
Plafond schip, Pozzo, Continenten: Azië
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Middenschip, Pozzo, Plafond, America, 2009
Plafond schip, Pozzo, Continenten: Amerika
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Middenschip, Pozzo, Plafond, detail 1, 2011
Pozzo, Plafondfresco detail
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Middenschip, Pozzo, Plafond, detail 2, 2011
Pozzo, Plafondfresco detail
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Middenschip, Pozzo, Plafond, detail 3, 2011
Pozzo, Plafondfresco detail

Pozzo had veel theoretische kennis van het driedimensionale perspectief en was een meester in de trompe-l’oeil, een optisch gezichtsbedrog met een verbluffend werkelijkheidsgehalte. 

Tegen een achtergrond van denkbeeldige gebouwen schilderde hij op verschillende muurvlakken een grote groep mensen in beweging.

Ook de zuilen in het fresco op het plafond van het middenschip zijn geschilderd. Vanaf de ronde steen gezien lijken zij perfect rechtop te staan, terwijl zij in werkelijkheid sterk gebogen in het tongewelf liggen. 

Tussen 1696 en 1702 schreef Pozzo een verhandeling getiteld ‘Perspectiva pictorum et architectorum’, die grote invloed had op de 18e eeuwse schilderkunst en architectuur.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Middenschip, Pozzo, Plafond, detail 4, 2011
Plafond schip, Pozzo, Details van het plafondfresco
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Middenschip, Pozzo, Plafond, detail 5, 2011
Plafond schip, Pozzo, Details van het plafondfresco
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Middenschip, Pozzo, Nepkoepel
Trompe-l’oeil "Koepel"

In de huidige tijd van computergemak is het fresco fotografisch gereproduceerd en gecontroleerd op in het perspectief: er is slechts een klein, onopvallend foutje gevonden, dat alleen op de tekentafel zichtbaar kan worden gemaakt. Voor het oog is het 100% foutloos.
In de plannen voor de kerk was oorspronkelijk een koepel voorzien op de viering, maar die werd, naar men zegt, op aandringen van monniken uit het naburige klooster nooit gebouwd, omdat hij het licht zou wegnemen uit hun bibliotheek, in feite was het geld op. In plaats daarvan is nu op het plafond van de kerk een fictieve koepel te zien, een trompe-l’oeil perspectiefschildering van Andrea Pozzo uit 1685, aangebracht op een doek met een middellijn van 17 meter. Het originele werk van Pozzo is helaas in 1891 verwoest door een ontploffing van het kruitmagazijn van Monte Verde en moest worden vervangen door een kopie van Pico Cellini (1963).
Ook deze ‘koepel’ is alleen juist te zien vanaf een ronde steen in het midden van het schip die een paar meter verder in de richting van de apsis in de vloer is gelegd. Van hieruit is nauwelijks te zien dat de koepel in feite volkomen vlak is.

– Andrea Pozzo: Oudtestamentische figuren

Deze fresco’s bevinden zich op de pendentieven van de ‘koepel’.
De uitgebeeldenen zijn David, Judith, Samson en Joël.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Koepel, Pendentief, Pozzo, David, 2011
Middenschip, Koepel, Pozzo, Pendentieven van de ’koepel’ David
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Koepel, Pendentief, Pozzo, Judith, 2011
Middenschip, Koepel, Pozzo, Pendentieven van de ’koepel’ Judith
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Koepel, Pendentief, Pozzo, Samson
Middenschip, Koepel, Pozzo, Pendentieven van de ’koepel’ Samson
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Koepel, Pendentief, Pozzo, Joël, 2011
Middenschip, Koepel, Pozzo, Pendentieven van de ’koepel’ Joël
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, 1e k re, Cap Cristoforo, Overzicht, 2011
Cappella di San Cristoforo

Cappella di San Cristoforo (eerste kapel rechts)

De kapel is gewijd aan Sint Christoffel. De kapel heeft een vierkant grondplan en een koepel op pendentieven.

– Anoniem: Madonna met Kind en de Heilige Stanislaus Kostka en de Heilige John Francis Regis

Dit altaarstuk van een anonieme Romeinse kunstenaar staat tussen twee gele, antieke zuilen.
Het is in zoverre bijzonder: het dateert van ná 1737 en het is het eerste portret van Francesco Regis die al in 1716 heilig werd verkaard.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, 1e k re, Cap Cristoforo, altaar, 2011
Cappella di San Cristoforo, Altaar
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, 2e k re, Cap Sacripanti, Overzicht
Cappella Sacripanti

Cappella Sacripanti of Cappella di San Giuseppe (tweede kapel rechts)

Deze kapel is gewijd aan San Giuseppe (Sint Jozef).
Markies Scipione Lancellotti verkreeg in 1629 het beschermheerschap van deze kapel. Hier werd tussen 1649 en 1699 het stoffelijk overschot van San Luigi Gonzaga bewaard.
In 1709 werd de kapel gegund aan kardinaal Giuseppe Sacripanti, de naamgever van deze kapel. De opdracht voor de restauratie werd gegeven aan Nicola Michetti († 1759), de meest talentvolle leerling van Carlo Fontana. Voor de picturale decoratie werd een groot aantal schilders uitgenodigd. De restauratie kwam in 1713 gereed. Het familiewapen is gedrapeerd om de plinten en het voetstuk van de bronzen kandelaars op het altaar.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, 2e k re, Cap Sacripanti, Altaar, Trevisani, Dood van Jozef,
Cappella Sacripanti, Trevisani, Dood van Jozef
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, 2e k re, Cap Sacripanti, Altaar, mozaïek
Cappella Sacripanti Altaar, Madonna van de goddelijke liefde
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, 2e k re, Cap Sacripanti, koepel en pendentieven, 2011
Cappella Sacripanti, Grazi, Koepel met fresco

– Francesco Trevisani: Dood van San Giuseppe (Jozef)

Dit werk bevindt zich op het altaar.

‒ Anoniem: Madonna van de Goddelijke Liefde

Dit mozaïekwerk staat middenop het altaar onder het altaarstuk.

– Luigi Garzi: Glorie van Sint Jozef

Dit fresco is in de koepel van de kapel te bewonderen.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, 2e k re, Cap Sacripanti, lunet re, Trevisani, Laatste communie van Gonzaga, 2011
Cappella Sacripanti, Trevisani, Laatste communie van Luigi Gonzaga

– Francesco Trevisani: Laatste communie van San Luigi Gonzaga uit handen van kardinaal Roberto Bellarmino

Dit fresco is op de rechtse lunet aangebracht. De schilder heeft de scène vrij precies nageschilderd. De heilige overleed in de afgebeelde ziekenboeg op 21 juni 1591.

– Giuseppe Chiari: Stigma’s van S. Lucia da Narni

Op de linkse lunet.

– Luigi Garzi:

– Huwelijk van de Maagd (linksvoor)
– Christus tussen de schriftgeleerden (rechtsvoor)
– Aanbidding door de herders (rechtsachter)
– Droom van Sint Jozef (linksachter)

Deze vier fresco’s zijn tegen de pendentieven aangebracht.

– Vincenzo Felice: Engel

Aan de linkse zijde boven het altaar.

– Lorenzo Ottoni: Engel

Aan de rechtse zijde boven het altaar.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, 3e k re, Cap Joachim, overzicht, 2011
Cappella di Joachim

Cappella di Joachim of Cappella di San Roberto Bellarmino (derde kapel rechts)

Joachim was volgens de bijbel de vader van Maria en de echtgenoot van Anna.
De decoratie van deze kapel vond voornamelijk plaats in het midden van de 17e eeuw. De vloer werd begin 20e eeuw vernieuwd, vlak voordat de overblijfselen van Robert Bellarmin hier werden begraven.

– Stefano Pozzi: Joachim stelt de Maagd voor aan God de Vader

De maker (1708–1778) van dit 18e eeuwse altaarstuk moet niet worden verward met het genie dat het plafond beschilderde.

‒ Anoniem: Portret van Robert Bellarmin

Dit portret staat op de altaartafel en is van de hand van een anonieme, 17e eeuwse, Romeinse schilder.

‒ Leerling van Stefano Pozzi: Aanbieding in de tempel

Deze scène uit de eerste helft van de 18e eeuw is tegen een van de lunetten aan de zijkant aangebracht.

‒ Leerling van Stefano Pozzi: Verschijning van de engel

Deze afbeelding is aan de tegenoverliggende wand te zien.

‒ Stefano Pozzi: Theologische deugden en religie

Deze voorstellingen zijn tegen de pendentieven geschilderd.

– Anoniem: Graf van kardinaal Roberto Bellarmino

Robertus Bellarminus (afkomstig uit België) leefde van 1542 tot 1621, hij was de neef van paus Marcellus II. Aanvankelijk werd hij in de kerk van Il Gesù begraven, maar na zijn heiligverklaring in 1930 werd hij zoals hij bij zijn leven al als wens had uitgesproken, begraven aan de voeten van zijn favoriete leerling Luigi Gonzaga. De kardinaal kreeg een glazen kist, waarin onder meer zijn portretmasker is te zien. Hij was een nog wel bestudeerde, maar niet meer vereerde heilige, theoloog en kerkleraar.

Cappella di Joachim, Altaar
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, 3e k re, Cap Joachim, graf Bellarminio, 2011
Cappella di Joachim, Graf van kardinaal Bellarmino
Cappella di San Luigi Gonzaga

Cappella di San Luigi Gonzaga (rechtse transept)

Aloysius Gonzaga (1568–1591) werd opgeleid aan het Collegio Romano en stierf daar als 23-jarige student van uitputting nadat hij door de pest besmet was geraakt. Toen een medestudent, met wie hij aan het biljarten was, hem vroeg wat hij zou doen als hij zou weten dat hij binnen het uur zou sterven, moet Aloysius geantwoord hebben: ”Gewoon verder biljarten”, waaruit zijn volstrekte bereidheid bleek om op het even welk moment voor de Opperrechter te verschijnen.
Hij werd in 1605 heilig verklaard en in 1926 werd hij door de paus verheven tot patroon van de jeugd al komt hij wel erg braaf, kuis, vroom en deugdzaam voor, om niet te zeggen als een oud mannetje. Elke periode heeft zijn eigen type heiligheid, elke daaropvolgende periode zijn eigen motieven om bepaalde heiligen te vereren of te passeren.
Net als bij kunstenaar kan men op- en neergaande lijnen in hun waardering vaststellen. Aloysius zit momenteel in een dip, aan de omvang van zijn graf is te zien dat dat vroeger anders was.

Cappella di San Luigi Gonzaga, Pozzo, altaartafel

– Andrea Pozzo: Altaar van San Aloysius Gonzaga

Het grandioze altaar van San Luigi Gonzaga werd gebouwd op wens van markies Scipione Lancellotti.

Het spectaculaire, met marmer en verguld brons overladen, barokaltaar werd tussen 1697/’99 gebouwd naar een ontwerp van Andrea Pozzo die hier ook de geschilderde taferelen, met name het gewelf, heeft uitgevoerd. Het altaar laat zien hoe gedurfd Pozzo de frontons, die Borromini zo na aan het hart lagen, wist te interpreteren.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Trans re, Altare di San Luigi Gonzaga, Kroonlijst van het altaar (internet)
Cappella di San Luigi Gonzaga, Pozzo, Kroonlijst van het altaar *
Cappella di San Luigi Gonzaga, Urn van Luigi Gonzaga *
Legros, apotheose van San Luigi
Cappella di San Luigi Gonzaga, Legros, Apotheose van San Luigi, detail
Cappella di San Luigi Gonzaga, Legros, Apotheose van San Luigi, detail

– Diversen: Grafmonument van San Luigi Gonzaga

‘San Luigi’ ligt onder de altaartafel begraven in een met brons versierde, kostbare urn van lapis lazuli.
De engelenbeeldjes terzijde zijn van Pierre Legros.

– Pierre Legros: Apotheose van San Luigi Gonzaga

Omlijst tussen twee paar fraai gedraaide zuilen van groen marmer met bronzen wingerdranken bevindt zich in hoogreliëf dit ‘marmeren schilderij’, een prachtige en geraffineerde compositie, waarin San Luigi ondanks alle beweeglijkheid door het afwisselend gebruik van ruw en gepolijst marmer toch het middelpunt blijft. De bronzen lijst is naar een ontwerp van Pietro Reiff. Op het basement is het wapenschild van de Lancellotti aangebracht.

De Fransman Legros verbleef met een beurs bij de Academie de France in Rome en was als vriend van Pozzo bij een groot deel van diens werk betrokken. De directeur van de Academie stelde het echter niet op prijs dat zijn pensionair ter meerdere glorie van de jezuïeten in Rome werkte in plaats van voor de Franse koning, zodat hij moest vertrekken.

– Pierre Legros: La penitenza en la purezza (boetvaardigheid en zuiverheid)

Deze beelden staan links, respectievelijk rechts op het timpaan.

– Bernardino Ludovisi en Angelo de Rossi: Engelen

De beide engelen uit de eerste helft van de 18e eeuw vooraan op de balustrade zijn zeer elegant uitgevoerd.

– Andrea Pozzo: Visioen van de Heilig Maria Magdalena de’Pazzi met de hemelvaart van San Luigi Gonzaga

Dit werk uit omstreeks 1694 is tegen het gewelf aangebracht.

Cappella di San Luigi Gonzaga, Legros, engel (links), Ludovisi en De Rossi, engelen en beeld van San Luigi
Legros, engel (rechts)
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, trans re, Cappella di San Luigi Gonzaga, engelenkandelaar, 2011
Cappella di San Luigi Gonzaga, Engelenkandelaar
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, trans li, gewelfboog, Pozzo, Maria Hemelvaart, 2011
Cappella di San Luigi Gonzaga, Pozzo, Gewelfgboog: Maria Hemelvaart
Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, trans re, gewelfboog, 2011
Cappella di San Luigi Gonzaga, Pozzo, Gewelfgboog

Doorgang tussen het rechtse transept en Cappella Ludovisi

– Federico Zuccari: Virgine Annunziata (Maria Boodschap)

Dit onderdeel van een schilderij komt oorspronkelijk uit de apsis van de thans verdwenen Chiesa dell’Annunziata. Deze kerk uit 1563 was onder meer de zetel van Congregazione Mariana della Prima Primaria. Het fresco is overgezet op doek.

Roma, Chiesa di Sant'Ignazio, Doorgang trans re naar Cap Ludovisi, Zuccari, Vergine Annunziata, 2011
Zuccari, Virgine Annunziata

* Bron afbeelding: Internet (auteur niet kunnen achterhalen)